Back to Top

Onderzoek naar aandoeningen gerelateerd aan uitzendingen

De RZO adviseert, gevraagd en ongevraagd, de minister van Defensie ten aanzien van (de richting van) het wetenschappelijk onderzoek op het gebied van aandoeningen gerelateerd aan uitzendingen en draagt zorg voor en bewaakt de noodzakelijke convergentie tussen de onderzoeken.

Oogmerk
De RZO is strategisch gericht op onderzoek en inzet van onderzoeksmiddelen. De RZO zet zich in om multidisciplinaire samenwerking tussen onderzoekers op dit gebied te bevorderen, ook internationaal. Maar ook door richting te geven aan de invulling van het onderzoek naar aan uitzending gerelateerde klachten en te adviseren over de prioriteiten en de voorwaarden waaraan dit onderzoek zou moeten voldoen.

Wetenschapsdagen
Op aanwijzing van de RZO organiseert de PACO jaarlijks een ‘Wetenschapsdag Uitzendgerelateerde Klachten’ en onderwerp-specifieke bijeenkomsten met onderzoekers.
– Zorgbehoeften van vrouwelijke veteranen van februari 2013 dat heeft geleid tot het RZO advies nr. 19 inzake wetensch. onderzoek zorgbehoefte vrouwelijke veteranen.
– Verkennend onderzoek inzake samenwerking in de ketenzorg geestelijke gezondheid ten behoeve van of met andere risico-/geüniformeerde beroepen in 2013 en heeft geleid tot de Visie op de toekomstige civiel-militaire ketenzorg Geestelijke GezondheidsZorg.
– Aan uitzending gerelateerde Lichamelijk Onverklaarde Klachten van maart 2014 dat heeft geleid tot de Beleidsnotitie LOK.
– Samenwerking Defensie en de Nationale Politie op het gebied van praktijk gebonden onderzoek naar preventie, vroegtijdige signalering en behandeling van aan werk gerelateerde klachten van maart 2015.
– ‘Preventie van uitzendgerelateerde klachten’ van februari 2017.

De geplande Wetenschapsdag RZO van november 2019 stond in het teken van de verdere uitwerking van de inhoudelijke en organisatorische samenwerking op basis van een Landelijk onderzoeksprogramma beroepsgerelateerde psychotrauma. Deze wetenschapsdag bleek niet haalbaar in relatie tot de jaarlijkse wetenschapsdag LZV en de achterblijvende voortgang van het plan van aanpak voor een integrale visie op de beroepsgerelateerde psychotraumazorg. De wetenschapsdag is doorgeschoven naar medio november 2021 voor uitvoering door het Nederlands Veteraneninstituut. De geplande ‘invitational’ in het kader van het Landelijk onderzoeksprogramma beroepsgerelateerde psychotrauma is voorlopig uitgesteld omdat de Nationale Politie nog niet financieel aan dit onderzoeksprogramma wil bijdragen.

Expertmeetings
Voor specifieke onderwerpen organiseert de RZO expertmeetings met beleidsmakers, uitvoerders, belanghebbenden en onderzoekers.
– Expertmeeting Psychotrauma bij veteranen en politiemensen: verkenning van mogelijkheden tot samenwerken in het onderzoek naar preventie, risicofactoren en behandeling van oktober 2014. Zie Verslag RZO Expertmeeting Psychotrauma bij veteranen en politiemensen
– Expertmeeting Reikwijdte veteranenzorg van februari 2015. Zie Verslag RZO Expertmeeting Reikwijdte Veteranenzorg
– Expertmeeting ‘Weerbaarheid van de militair bij mentaal belastende werkomstandigheden: Wat leert het wetenschappelijk onderzoek ons en hoe ziet weerbaarheid er uit in 2025?’ van februari 2016. Zie  Verslag RZO Expertmeeting Weerbaarheid

Landelijk onderzoeksprogramma beroepsgerelateerde psychotrauma 
In Nederland vindt relatief veel onderzoek plaats naar psychotrauma maar dit gebeurt versnipperd. Verschillende overheden financieren op eigen wijze een diversiteit aan onderzoek dat door meerdere instituten wordt uitgevoerd. Dit leidt enerzijds tot overlap en anderzijds tot forse hiaten in het onderzoek. De RZO heeft het voortouw genomen om met ZonMw te komen tot een gezamenlijke visie en agenda voor een landelijk psychotraumaprogramma voor geüniformeerden. In 2018 is er een interviewronde uitgevoerd onder betrokkenen bij onderzoek op het gebied van psychotrauma ‘Een stap voorwaarts’. In 2019 is een CONCEPT programmatekst ‘Beroepsgerelateerde psychotrauma’ opgesteld. De RZO heeft een integrale zorgvisie opgesteld als startpunt ter ondersteuning van de initiatieven op het gebied van samenwerking met de politie en de brandweer. Deze geeft richting aan de verdere inrichting van de veteranenzorg door Defensie, het LZV en het Nederlands Veteraneninstituut.

Onderzoeksagenda Defensie
Defensie heeft een Onderzoeksagenda veteranenzorg en aan uitzending gerelateerde problematiek. De onderzoeksagenda heeft betrekking op onderzoek dat relateert aan preventie, behandeling en (na-)zorg van aan uitzending gerelateerde geestelijke gezondheidszorgaspecten bij veteranen. De onderzoeksagenda vormt de basis voor de adviserende taak van de RZO op het gebied van onderzoek. Bij het opnemen van onderzoek in de onderzoeksagenda door Defensie wordt het advies van de RZO over het onderzoek meegewogen.
Een van de ambities van de RZO is om vooral ook externe onderzoekspartijen van hoge kwaliteit te betrekken in (multidisciplinair) samenwerkingsverband met partijen van Defensie en de mogelijkheid te geven om hun onderzoek gesubsidieerd te krijgen door Defensie.

Defensie doet een oproep aan onderzoeksinstellingen om onderzoek te doen naar gezondheidszorg voor veteranen. Deze oproep is ook geplaatst op de website van ZonMw.